Мазмұны
Ежелгі қалалардың ерекшелігі – уақыттың түрлі кезеңдері бір кеңістікте тоғысып, ерекше атмосфера қалыптастыруында. Мәдени мұра, сәулет өнері және табиғи ландшафт қаланың өзіндік келбетін айқындап, саяхатшылар мен зерттеушілердің қызығушылығын арттырады. Өткенге деген қызығушылық адамның өркениет тарихын тереңірек түсінуіне мүмкіндік беріп, ежелгі мәдениеттердің бүгінгі әлемге қалай әсер еткенін байқауға ықпал етеді. Афина – дәл осындай қалалардың бірі, мұнда көне кезеңдер мен қазіргі заман үйлесім тауып, ерекше энергетика қалыптастырады. Осы себепті грек астанасын зерттеу оның әлемдік мәдениеттегі орнын тереңірек ұғынуға жол ашады.
Тарихи мұра және көпғасырлық даму
Афина – адамзат тарихындағы ең көне өркениет орталықтарының бірі. Әр дәуір қаладан өз ізін қалдырып, оның келбетін байыта түсті.
- акрополь ежелгі дәуірде қасиетті орын әрі қуаттың нышаны саналған; биік төбе жаудан қорғануға ыңғайлы болғандықтан, оған стратегиялық мән берілді; Парфенон сынды сәулеттік туындылар бүгінге дейін өз әсерін жоғалтқан жоқ;
- көне агора қоғамдық өмірдің жүрегі болды; мұнда пікірталастар, сауда-саттық және жиналыстар өтті; дәл осы алаңда көптеген саяси және философиялық идеялар қалыптасты;
- қала қабаттарында түрлі кезеңдердің іздері сақталған; метро құрылысы кезінде археологтар көптеген құнды артефакт тапты; бұл табыстар Афинаның өткенін қалпына келтіруге мүмкіндік берді;
- қаланың пайда болуы туралы мифологиялық әңгімелер ерекше орын алады; Афина мен Посейдон арасындағы бәсеке халық санасында ғасырлар бойы сақталды; мұндай аңыздар қала символының мағынасын тереңдете түседі.
Тарихи мұра қазіргі Афинаның болмысымен тығыз байланысып, оның мәдени сипатын айқындайды.
Сәулет өнері және ерекше ескерткіштер
Афинада орналасқан сәулет туындылары қаланың визуалды бейнесін қалыптастырып, әлемге кеңінен танылған. Далада тұрғандай әсер қалдыратын көне ғимараттар осы қаланың басты нышандарына айналды.
Бұл ескерткіштер жай тарихи орын емес, қаланың күнделікті өмірімен астасып жатқан ерекше мәдени объектілер.
- Парфенон классикалық стильдің озық үлгісі ретінде әлемдік архитектураның эталоны саналады. Қайта жаңғыртуларға қарамастан, ол бастапқы пропорциялар үйлесімін сақтап қалды. Ғимарат құрылымын зерттеу ежелгі шеберлердің инженерлік қабілетін айқын көрсетеді.
- Гефест ғибадатханасы көне дәуірден жақсы сақталған құрылыстардың бірі. Оның колонналары мен ішкі элементтері бүгінге дейін жетіп, келушілерге тарихи атмосфераны сезінуге мүмкіндік береді. Бұл ғибадатхана басқа храмдардың бастапқы келбетін елестетуге жағдай жасайды.
- Олимпейон ауқымымен ерекшеленеді. Ғасырлар бойы жүргізілген құрылыс түрлі билеушілер кезеңінің ізін сақтап, сәулет өнеріндегі өзгерістерді көрсетеді. Биік колонналар жобаның ауқатты мақсатын айқын бейнелейді.
- Панатинайк стадионы толығымен мәрмәрден тұрғызылған жалғыз спорт кешені ретінде танымал. Мұнда алғашқы қазіргі Олимпиада ойындары өткен. Бұл нысан көне дәстүр мен заманауи спорт арасындағы байланысты көрсетеді.
Афинадағы сәулеттік әртүрлілік оның тарихи тереңдігін айқындап, қаланың көркемдігін арттырады.
Афина – мәдениет пен философия орталығы
Қала философиялық мектептерімен, театр өнерімен және шығармашылық бағыттарымен әйгілі. Мұнда қалыптасқан идеялар әлемдік ой-сананың дамуына зор әсер етті.
Мәдени орта ежелден алуан түрлі болғанын атап өту маңызды.
- философиялық ойлар бақтарда және алаңдарда қалыптасты; Сократ, Платон және Аристотель бастаған ойшылдар адамзат танымының іргетасын қалады; олардың ілімдері қазіргі ғылымның көптеген саласына негіз болды;
- Эсхил, Софокл және Еврпид трагедиялары әлі күнге дейін театр сахналарында қойылады; туындыларындағы адамгершілік, әділет және ерік мәселелері өзектілігін жоғалтқан жоқ; Афинаны әлемдік театр өнерінің бастауы деп атауға себеп көп;
- музыка мен бейнелеу өнерінің дамуына мемлекет тарапынан қолдау көрсетілді; шеберлер жасаған туындылар эстетикалық өлшемнің қалыптасуына ықпал етті; олардың ықпалы бүгінгі өнерден де көрінеді;
- білім беру жүйесі ерте кезеңде-ақ арнайы мектептер арқылы дамып, түрлі аймақтан келген шәкірттерді қабылдады; бұл ерекшелік Афинаны интеллектуалдық орталық ретінде танытты.
Осы мәдени мұра Афинаның әлемдік деңгейдегі рухани орталық ретіндегі рөлін көрсетеді.
Табиғи ерекшеліктер және қала келбеті
Қала тығыз қоныстанғанына қарамастан, табиғи аймақтар мен көрікті орындар үйлесімді сақталған. Жер бедері қаланың көркемдігіне ерекше реңк береді.
Табиғи кеңістіктер Афинаның ландшафтын толықтырып, оның тартымдылығын арттырады.
- Ликавитос төбесі қаланың көркем панорамасын тамашалауға мүмкіндік береді. Биіктен орталық пен жағалауға дейінгі кең аумақ көрінеді. Бұл төбе тұрғындар мен қонақтар үшін демалыс орнына айналды.
- Акрополь жотасы тарихи құрылыстар үшін тамаша орналасу нүктесін ұсынды. Тау жыныстары ғимараттарды биік деңгейге көтеріп, алыстан көрінетіндей етті. Осы ерекшелік храмдар ансамблін айрықша көрсетеді.
- Ұлттық бақ қаланың ортасында орналасқан тыныш аумақ ретінде бағаланады. Жасыл аллеялар ыстық күндері салқындық сыйлап, серуендеу үшін қолайлы жағдай жасайды. Бақ қала тұрғындарының күнделікті өмірінің бір бөлігіне айналған.
- Жағалауға жақын орналасуы Афинаны жазғы демалыс үшін тартымды етеді. Қала қонақтары мәдени бағдарлама мен теңіз жағасын біріктіре алады. Бұл ерекшелік Афинаға туристердің қызығушылығын арттырады.
Табиғат пен сәулет үйлесімінің нәтижесінде қалаға тән бірегей көрініс қалыптасты.
Қазіргі Афина және мегаполис ырғағы
Тарихи кезеңдерден өткен қала заманауи мәдениет пен қарбалас өмір ырғағын қатар ұстап келеді. Афина ұлттық дәстүр мен заманауи үрдістерді шебер үйлестіріп, жанды орталыққа айналған.
- көше базарлары ежелгі сауда алаңдарының атмосферасын сақтап қалған; мұнда жергілікті өнімдер мен қолөнер бұйымдарын табуға болады; базарлар халық өмірінің нағыз көрінісін көрсетеді;
- қалалық көлік жүйесі айтарлықтай дамыған; метро, автобус және трамвай желілері жолаушыларға ыңғайлы жағдай жасайды; бұл көлік желісі туристерге қаланы еркін аралауға мүмкіндік береді;
- жыл бойы түрлі фестивальдер мен мәдени шаралар өткізіледі; көрмелер, театр қойылымдары және музыкалық кештер қала өмірін әрлендіреді; әр шара Афинаны жаңа қырынан танытады;
- гастрономия жергілікті мәдениеттің маңызды бөлігіне айналған; жаңа піскен өнімдерден дайындалған ұлттық тағамдар өңірдің ерекшелігін көрсетеді; грек асханасы әлемде кеңінен танымал.
Қазіргі Афина тарих пен заманауи бағыттың үйлесімін көрсетіп, ерекше мәдени орта қалыптастырады.
Афина қаласы өзіне тән көне мұра, сәулет өнері және мәдени бағыты арқылы әлемге әйгілі болып отыр. Әр көше өткеннің ізін сақтап, жаңа оқиғаларға орын береді. Қала саяхатшыларға рухани байлық сыйлап, жаңа әсерге бөлейді. Афинаға аяқ басқан әрбір адам оның ерекше сипатын сезініп, қайта оралғысы келеді.
