Мазмұны
Әр елдің тұрмысы көзге бірден байқалмайтын ұсақ детальдар арқылы ерекшеленеді. Күнделікті әдеттер қоғамның құндылықтарын, уақытқа деген көзқарасын және жеке шекараларды қалай қабылдайтынын көрсетеді. Сырт көзге қарапайым көрінетін әрекеттер кейде мәдени айырмашылықтың басты белгісіне айналады. Нидерланд тұрғындарының өмір салты дәл осындай ерекшеліктерге толы. Олардың күнделікті дағдылары логикаға, сенімге және тиімділікке негізделген.
Тұрмыстағы ашықтық пен жеке өмірге көзқарас
Нидерландта жеке кеңістікке деген қатынас көптеген шетелдіктерді таңғалдырады. Мұнда тұрмыстық ашықтық қалыпты құбылыс ретінде қабылданады. Көп жағдайда адамдар бір-біріне сенім білдіруді маңызды санайды. Бұл әдеттер күнделікті өмірде айқын байқалады.
Төменде тұрмыстағы ашықтықты көрсететін негізгі көріністер берілген.
- терезелерде қалың перделердің сирек қолданылуы; тұрғындар кешкі уақытта да терезені жаппай отыра береді. Мұндай дәстүр адалдық пен жасырынатын нәрсенің жоқтығын білдіреді. Бұл ортақ сенім атмосферасын қалыптастырады;
- өтіп бара жатқан адамдардың көзқарасына байсалды қатынас; үй ішінің көрінісі ыңғайсыздық тудырмайды. Мұндай көзқарас артық алаңдаушылықты азайтады. Тұрғын үй қоғамдық кеңістіктің бір бөлігі ретінде қабылданады;
- үйді қарапайым әрі функционалды жабдықтау. Интерьерлерде артық сән-салтанат жоқ. Практикалық шешімдер бірінші орынға қойылады. Бұл өмірге прагматикалық көзқарасты көрсетеді.
Осындай тұрмыстық детальдар жергілікті ойлау жүйесін жақсырақ түсінуге мүмкіндік береді.
Велосипед күнделікті қозғалыстың негізгі құралы ретінде
Нидерландтағы қалалық өмірді велосипедсіз елестету қиын. Ол спорттық құрал емес, күнделікті көлік рөлін атқарады. Ауа райы мен жас ерекшелігі бұл таңдауға әсер етпейді. Мұндай әдет қалалардың құрылымына да ықпал етті.
Төменде велосипед мәдениетінің басты ерекшеліктері көрсетілген.
- Жұмыс пен оқуға велосипедпен бару қалыпты жағдай. Көпшілік автокөлікті қажетсіз деп санайды. Бұл уақытты үнемдеп, кептелістен құтқарады. Таңдау тиімділікке негізделеді.
- Арнайы киімге талаптың болмауы. Адамдар костюммен немесе көйлекпен еркін жүре береді. Ыңғайлылық сыртқы формалдықтан маңыздырақ. Мұндай көзқарас күнделікті өмірді жеңілдетеді.
- Балалар мен қарттардың белсенді қатысуы. Жас шектеуі сезілмейді. Инфрақұрылым барлық тұрғындарға бейімделген. Бұл қауіпсіздік сезімін күшейтеді.
Осындай жүйе қалалық қозғалысты тұрақты әрі серпінді етеді.
Қарым-қатынастағы турашылдық пен жоспарлау
Нидерланд қоғамында ашық әрі нақты сөйлесу жоғары бағаланады. Тура пікір білдіру дөрекілік деп саналмайды. Адамдар келісімге алдын ала келуге тырысады. Бұл әдет жұмыс пен жеке өмірге бірдей әсер етеді.
Төменде осындай қарым-қатынастың негізгі қырлары берілген.
- өз ойы мен күтулерін жасырмай айту; астарлы сөздер сирек қолданылады. Бұл түсінбеушіліктің алдын алады. Уақыт үнемделеді;
- кездесулерді алдын ала жоспарлау; күтпеген қонаққа бару әдетке жатпайды. Көп жағдайда бірнеше күн бұрын келісу қажет. Мұндай тәртіп жеке уақытты қорғауға көмектеседі;
- уақытты қатаң сақтау. Кешігу сенімсіздік белгісі ретінде қабылданады. Ұқыптылық маңызды қасиет саналады. Бұл өзара құрметті арттырады.
Осындай тәртіп қарым-қатынасты тұрақты әрі болжамды етеді.
Тамақтану мен тұрмыстағы қарапайымдық
Нидерландтағы тамақтану мәдениеті мен жайлылыққа деген көзқарас та ерекшеленеді. Мұнда күрделендіру емес, жеңілдету қағидаты басым. Күнделікті тұрмыста артық нәрселерге мән берілмейді. Бұл өмір салтына тікелей әсер етеді.
Төменде қарапайымдықты көрсететін мысалдар келтірілген.
- Таңғы және түскі асқа жеңіл тағамдарды таңдау. Бутербродтар кең таралған. Мұндай әдет уақытты үнемдеуге мүмкіндік береді. Ас негізгі емес, қосалқы рөл атқарады.
- Тұрмыста сән-салтанаттың шектеулі болуы. Заттар қажеттілігіне қарай алынады. Артық шығындар орынсыз деп саналады. Бұл қаржылық тәртіпті қалыптастырады.
- Ресурстарды үнемді пайдалану. Электр мен суды сақтау күнделікті нормаға айналған. Экологияға жауапкершілік тұрмыстық әрекеттерде көрінеді. Мұндай көзқарас қоршаған ортаға құрметті арттырады.
Бұл қарапайымдық өмірді жүйелі әрі жеңіл етеді.
Нидерланд тұрғындарының күнделікті әдеттері бастапқыда тосын көрінуі мүмкін. Алайда олардың әрқайсысы ыңғайлылық пен өзара сенімге негізделген. Мұндай дағдылар тыныш әрі тұрақты өмір моделін қалыптастырады. Ұлттық мінез дәл осындай ұсақ детальдар арқылы байқалады. Осы әдеттерді түсіну өз тұрмысымызға да жаңа көзқараспен қарауға мүмкіндік береді.
